عنوان کامل پایان نامه :

  ارایه مدل ارزیابی عملکرد با بهره گیری از رویکرد تحلیل پوششی داده ها و منطق فازی

قسمتی از متن پایان نامه :

اظهار مسئله

تغییرات فناوری از ویژگی های منحصر به فرد محیط تجاری پویای امروز می باشد تغییرات شگرف در رقابت، نیازهای مشتریان،جهانی شدن و اهمیت یافتن مفهوم کیفیت که منجر به شکل گیری بازارهای رقابتی، رشد، افزایش در هزینه ها و … شدند. و مفهوم خلق ارزش را به وجود آوردند.همگی بیانگر پویایی محیط تجاری پیرامون ما هستند. با در نظر داشتن این تغییرات مدیران نیازمند درک این تحولات و فراهم ساختن زمینه ای برای بهره برداری از جایگاه های موجود در محیط به نفع سازمان خود هستند. لذا داشتن اطلاعات کافی ، به موقع و قابل اطمینان از سازمان یکی از ابزارهای ضروری برای حضور در این عرصه می باشد. یکی از این اطلاعات مورد نیاز آگاهی از عملکرد یک سازمان می باشد اما برای مدیریت هر چیزی آغاز بایستی آن را اندازه گیری نمود؛ پس بایستی بتوانیم عملکرد[1] یک سازمان را اندازه گیری کنیم. بایستی بتوانیم بهره وری[2]، کارایی[3] و اثربخشی [4]و … را در یک سازمان بسنجیم تا بتوانیم زمینه بهبود و رشد آن را فراهم آوریم.

ارزیابی[5] شرکت ها تأثیر بسیار مهمی را در صنعت اعمال می کند. معرفی شرکت های برتر صنعت، جایگاه آن ها را در یک محیط رقابتی و بر اساس شاخص ها یا متغیر های مختلف مشخص می کند. این امر سبب می گردد تا از یک طرف شرکت ها ی ضعیف، فاصله خود را با برترین ها تشخیص داده و استراتژی مناسب برای رسیدن به آن ها را تدوین کنند از طرف دیگر،شرکت های برتر با تعریف برنامه ها و استراتژی های مناسب برتری خود را مستحکم تر کنند(کاشانی،1392).

کارایی مفهومی می باشد که مدت ها برای سنجش عملکرد سازمان ها مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد.با افزایش رقابت در عرصه تولید و خدمات، سازمان ها به شاخص ها و الگوهایی برای مطالعه عملکرد خود نیاز دارند.یکی از مسائل گریبان گیر سازمان ها ، عدم آگاهی نسبت به اندازه کارآمدی و کارایی سازمان خود و تفکیک واحدهای کارا از غیر کارا می باشد(قنبری،1390).

در خصوص سنجش کارایی شرکت ها با بهره گیری از نسبت های مالی[6]، مطالعات بسیاری انجام پذیرفته می باشد. این پژوهش ها اکثرا یا به شناسایی متغیرهای لازم برای سنجش کارایی پرداخته اند و یا توجه خود را صرفا معطوف به روش های گوناگون سنجش عملکرد نموده اند.

صنعت سیمان با وجود اینکه از مزیت‌های فراوانی زیرا وجود معادن با کیفیت بالا، انرژی با قیمت مناسب، دستمزد پایین، وجود متخصصین و … بهره می‌برد، با چالش‌های متعددی نیز مواجه می باشد. مسائلی زیرا بهره گیری نامناسب از ظرفیت تحویل، لزوم دستیابی به قیمت رقابتی، توقفات تولید و هزینه‌های بالای آن و …، بعضی ازمسائل مهم این صنعت به شمار می‌طریقه. این صنعت یکی از صنایع مهم و استراتژیک کشور می باشد که در چند سال اخیر رشد بیشتری نسبت به صنایع دیگر داشته می باشد. کشور ما در سال 2012 به عنوان بزرگترین صادرکننده سیمان شناخته شده و وجود بازارهای بالقوه خارجی مانند عراق، قطر، امارات و پاکستان این فرصت را در اختیار این صنعت قرار داده تا بتواند به رشد خود ادامه دهد. از طرفی دیگر پیشرفت این صنعت در صادرات می تواند کشور را از تکیه بیش از حد به صادرات نفتی نجات دهد. پس ارزیابی عملکرد شرکت های سیمانی می تواند صنعت را در رسیدن به این امر یاری دهد. با اندازه گیری کارایی شرکت ها و رتبه بندی آن ها شرکت ها می توانند جایگاه خود را در صنعت به درستی تشخیص دهند و استراتژی های لازم را جهت بهبود آن بکار گیرند.

با در نظر داشتن اهمیت موضوع تعیین کارایی، روشهای بسیاری برای سنجش اندازه کارایی واحدهای تصمیم گیری[7] ارائه شده می باشد. این روش ها به گونه کلی به دو دسته روش های پارامتریک[8] و ناپارامتریک[9] طبقه بندی می گردند. که در روش های ناپارامتریک سنجش کارایی از طریق برآورد تابع تولید یا هزینه ضرورتی ندارد.(کاید پور، 1390).

به گونه کلی سازمان ها برای آگاهی از اندازه مطلوبیت فعالیت ها و نتایج عملکرد خود نیازمند اقدامات مناسب برای کنترل و ارزیابی عملکرد هستند.امروزه فنون جدیدی جهت ارزیابی عملکرد سازمان ها بهره گیری می گردد که یکی از کاربردی ترین آن تکنیک تحلیل پوششی داده ها[10] می باشد.تحلیل پوششی داده ها کارایی یک واحد تصمیم گیرنده را نسبت به به واحدهای دیگر با ورودی ها[11] و خروجی[12] های مشابه اندازه می گیرد.

به دلیل اینکه بهره گیری از این تکنیک ممکن می باشد سبب توزیع غیر واقعی وزن ها به ورودی ها و خروجی های مدل گردد و یا اینکه وزن نهایی به دست آمده مورد قبول مدیریت نباشد، (قنبری، 1391)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

در مطالعه های معمولی مدل های تحلیل پوششی داده ها و اندازه گیری کارایی واحدهای  تصمیم گیری هر واحد در یک زمان معین مورد ارزیابی قرار می گیرد اما در مطالعات واقعی بایستی کارایی یک واحد تصمیم گیری در فاصله های زمانی متفاوت سنجیده گردد. به این دلیل که یک واحد در هر برهه زمانی، رفتاری متفاوت از برهه های گذشته خواهد داشت. در نتیجه بهره گیری از تحلیل پوششی داده ها به تنهایی کافی نمی باشد و به همین دلیل در این پژوهش به دنبال ترکیب رویکرد تحلیل پوششی داده ها و منطق فازی[13] هستیم تا بتوانیم به نتایج واقعی تری دست پیدا کنیم.

ارزش های نظاره شده در دنیای واقعی اغلب نادقیق و مبهم هستند. داده های نادقیق و مبهم ممکن می باشد نتیجه اطلاعات غیر قابل کمی شدن[14] ، ناقص و غیرقابل دسترس باشند.داده های غیردقیق و مبهم اغلب با بازه های محدود، داده های ترتیبی[15] یا اعداد فازی[16] نشان داده می شوند. در سال های اخیر، محققان زیادی DEA فازی را برای بکارگیری در جایگاه های که بعضی از ورودی هاو خروجی ها نادقیق و مبهم هستند، فرمول سازی کرده اند(Hatami Marbini et al, 2011).

هنگام بهره گیری از DEA برای ارزیابی عملکرد نیاز به تخمین پارامترهای زیادی بدون هیچ تغییری هست. به هر حال تخمین پارامترهای نامعین در فرایند ارزیابی عملکرد اغلب با چالش هایی روبرو می باشد. تعدادی از پژوهشگران  روش های متنوعی برای کاربرد داده های غیردقیق و مبهم در تحلیل پوششی داده ها، پیشنهاد داده اند. کوپر و همکارانش، این مسئله را در زمینه داده های بازه ای مورد مطالعه قرار داده اند. به هر حال بسیاری از مسائل دنیای واقعی داده های زبانی[17] مانند خوب، عادلانه یا ضعیف را بکار می گیرند و نمی توان آن ها را به عنوان داده های بازه ای[18] بهره گیری نمود. منطق فازی و تئوری فازی[19] می توانند اطلاعات مبهم، غیردقیق و غیرقطعی را در DEA با رسمی سازی عدم قطعیت در تصمیم گیری، ارائه دهند. جبر فازی توسعه داده شده توسط زاده[20] یک چارچوب رسمی از تئوری می باشد که خطر تخمین های غیردقیق در محیط های غیرقطعی را مجاز می شمارد.(Hatami Marbini el at, 2010)

در این پژوهش ما به دنبال معرفی و گسترش مدل ریاضی تحلیل پوششی داده های فازی[21]به گونه ای هستیم که با بهره گیری از آن بتوان به مقایسه و ارزیابی واقعی تر و عملی تری دست پیدا نمود. در مدل های قبلی تحلیل پوششی داده های فازی با در نظر گرفتن دو رویکرد خوشبینانه و بدبینانه به حل مدل می پرداختند که باعث می گردید مرزهای کارایی متفاوتی برای ارزیابی ایجاد گردد که مقایسه دقیقی بین واحدها را غیر ممکن می ساخت به همین دلیل در این پژوهش ما به دنبال رفع این مشکل از طریق یکسان کردن مرز کارایی هستیم. در تحقیقات انجام شده همچنین با در نظر گرفتن داده های بازه ای فازی کارایی را به صورت یک عدد محاسبه می کردند، اما در این پژوهش به دنبال بسط روش به گونه ای هستیم که کارایی به دست آمده نیز به صورت بازه باشد. در این صورت کارایی به دست آمده با واقعیت مطابقت بیشتری خواهد داشت.

[1]performance

[2]productivity

[3]efficiency

[4]affectivity

[5] evaluation

[6]Financial ratio

[7]Decision making unit

[8]parametric

[9]nonparametric

[10]Data envelopment analysis

[11]input

[12]output

[13]Fuzzy logic

[14]unquantifiable

[15]Ordinal (rank order) data

[16]Fuzzy numbers

[17]Verbal data

[18]Interval data

[19]Fuzzy theory

[20]Zadeh

[21]Fuzzy Data envelopment analysis

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف های پژوهش یا نتایج مورد انتظار

  • توسعه مدل ریاضی تحلیل پوششی داده ها با پارامترهای فازی[1] و روش حل آن
  • تعیین شاخص های اصلی ورودی و خروجی شرکت های تولید کننده سیمان برای تعیین کارایی هر کدام از آن ها
  • محاسبه ی کارایی هر کدام از شرکت های سیمان سازی
  • رتبه بندی شرکت های تولید کننده سیمان فعال در کشور

[1]Fuzzy parameter

ارایه مدل ارزیابی عملکرد با بهره گیری از رویکرد تحلیل پوششی داده ها و منطق فازی- مورد مطالعه شرکت های سیمانی بورس